Làm sao mua được một thói quen?

Thường thì lúc đầu năm nhiều người hăm hở đặt mục tiêu sẽ phấn đấu trong năm, nhưng kết quả là:

  • 92% những người được khảo sát đã không tuân theo các mục tiêu của họ.
  • Một nghiên cứu khác cho thấy 80% đã từ bỏ mục tiêu ngay trong tuần thứ hai vào tháng Hai.
  • Nghiên cứu thứ ba xác định được 88% những người đặt ra mục tiêu trong đầu năm mới đều thất bại, mặc dù trong đó có 52% rất tự tin về thành công của họ ngay từ đầu.
  • 25% từ bỏ mục tiêu của họ ngay trong tuần đầu tiên.

Vì sao lại có kết quả này?

Bởi vì chúng ta không thể nào có kết quả mới với cách làm cũ. Cách làm cũ chính là thói quen cũ. Muốn có kết quả mới thì phải thay đổi thói quen cũ. Nhưng chúng ta lại là nô lệ của thói quen. Đã là nô lệ thì ta khó có khả năng điều khiển được “ông chủ”… nếu ta không nắm bắt được điểm yếu của “ổng”.

Vậy điểm yếu của “ông chủ thói quen” là gì?

Nhớ hồi mình còn làm công ty, cứ mỗi đầu tuần thì phòng kỹ thuật lại họp giao ban. Trưởng phòng thấy nhiều người có thói quen lên họp lề mề nên bàn với phó phòng đặt ra cái luật tên là “luật giờ dây thun”: ai lên họp trễ bao nhiêu phút thì lấy số phút x 10k là ra số tiền phạt. Đóng phạt tại chỗ cho anh phó phòng.

Tháng đầu tiên áp dụng luật này thành công rực rỡ: cuối tháng cả phòng có một chầu nhậu no say được trả bằng tiền đóng phạt trong tháng. Tháng sau: ai cũng lên họp sớm 5-10 phút, phó phòng chả thu được của ai 1 xu.

Hồi xưa bộ giao thông kêu gọi mọi người đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy thì chẳng mấy ai có thói quen ra khỏi nhà nhớ đội mũ bảo hiểm cả. Tới khi bộ ra chế tài xử phạt những người đi xe máy không đội mũ bảo hiểm thì dân chấp hành răm rắp đến mức mấy sếp trên bộ còn thấy bất ngờ.

Mình phát hiện ra một điều: điểm yếu của “thói quen” là “nỗi đau”.

Muốn bỏ thói quen cũ của mình thì phải chọn ra cho mình một thói quen mới thay thế nó, đồng thời cũng tạo ra cho mình một “nỗi đau” nào đó khi thói quen cũ léng phéng tái diễn hoặc thói quen mới không được thực hiện. Bản năng của con người là né tránh nỗi đau nên nó sẽ tìm cách hạn chế tối đa việc lặp lại thói quen cũ và hành xử theo cái thói quen mới mà ta muốn rèn luyện. Ví dụ cụ thể nhé:

Bạn muốn bỏ thói quen dậy trễ, nghĩa là khi báo thức reo là phải dậy để tập thể dục. Việc của bạn là tạo ra hình phạt cho mình mỗi khi không dậy nổi: phạt 20K/lần (hay 50K, 100K tùy quy định). Tiền 20K này bạn sẽ đưa cho một người nào đó trong nhà chi xài tùy ý (ba, mẹ, anh chị em, em hàng xóm, roommate…). Đây là số tiền để mua lấy “thói quen mới” đấy bạn. Cái gì mua được bằng tiền thì cái đó rẻ. Hãy nói cho người đó biết “cái luật” này của bạn. Tôi tin là chẳng ai nỡ từ chối tiền của bạn sau khi đã được nghe bạn giải thích đâu. Vậy là bây giờ trong bạn đã có một “nỗi đau”: nỗi đau sợ mất tiền! Hơn nữa mỗi lần đưa tiền là một lần xấu hổ! Nó sẽ xát muối vào cái lòng tự trọng của bạn! “Một cảm giác thật đáng ghét!”. Từ nay tiếng chuông báo thức sẽ trở thành nỗi ám ảnh của bạn, chứ không còn là “tín hiệu nhắc bạn đổi tư thế ngủ” như từ trước tới giờ vẫn thế. Thậm chí bạn sẽ thức giấc khi chuông chưa kịp reo!

Áp dụng tương tự cho những thói quen khác. Ví dụ: đọc 20 trang sách mỗi ngày, học 10 từ mới mỗi ngày, mỗi ngày phải bắt chuyện với ít nhất 3 người lạ… tùy bạn muốn thực hiện thói quen nào.

Luật này sẽ không hiệu quả khi bạn chỉ thực hiện một mình mà không ai biết. Ví dụ như: thôi hôm nay mình mệt quá, cứ ngủ tiếp… rồi sáng ra móc 20K từ túi quần bên trái bỏ sang túi quần bên phải đóng phạt. Vậy là hỏng! Chả còn nỗi đau mất tiền hay nỗi nhục với người khác nữa! Chỉ có ta “tự nhục” với ta! Có chắc ta còn lòng tự trọng mà “tự biết nhục” với chính mình nữa không?

Mình có một thằng bạn nhà giàu chả thiếu thứ gì, chỉ thiếu kỷ luật bản thân. Hắn rất béo và muốn giảm cân. Hắn không có động lực tập thể dục ở nhà nên phải đóng tiền đi tập ở phòng gym. Theo góp ý của mình, hắn không đóng tiền tập theo từng tháng mà đóng hẳn 1 năm gần 4 triệu đồng luôn để tạo ra nỗi đau “xót tiền”! Sau mấy tháng chịu khó xách mông đi tập vì xót tiền thì hắn lại tán được một em tại phòng gym. Giờ hắn vẫn đi tập đều, nhưng động lực đến phòng gym của hắn không “rạch ròi” cho lắm: vì sức khỏe, vì xót tiền, hay vì tình yêu?

Cá nhân mình thì tự tập ở nhà được. Vì mình đã có thói quen rồi, và mình phân biệt rạch ròi sự khác nhau cơ bản giữa “tình yêu” và “sức khỏe”, đó là: “sức khỏe” là thứ ta không thể mua được!

Chúc các bạn thay đổi thói quen thành công.

69227709_2577270275627133_8606894056347271168_n

10 Likes

.Niềm tin chỉ là bước đầu cho việc bước đến mục tiêu
.Còn thói quen chính là con đường còn lại

3 Likes

Và tất cả sẽ bị đánh bại bởi ý thức
Quan trọng nhất vẫn là “nó”
“Nó” quyết định việc thành hay bại đó

3 Likes

Thay đổi thói quen cần đi kèm với thay đổi cảm xúc. Khi mình CẢM THẤY hành vi mới vui hơn, “máu hơn”, thú vị hơn, có lợi hơn…hay nói tóm lại là hành vi mới đem lại cho mình những cảm xúc tích cực hơn thì khi ấy thói quen mới mới có thể hình thành và được củng cố. Những động cơ thuộc về lý trí (hoặc lí lẽ) khó có thể duy trì được lâu vì tiềm thức mới là ông chủ tối cao, nhưng những cảm xúc tích cực sẽ có thể len lỏi và thấm sâu vào tiềm thức, âm thầm tiếp nhiên liệu cho chuyến đi đường dài của việc thay đổi thói quen.

2 Likes

Ý tưởng hay lắm. Cách viết thuyết phục nữa. Cho ad xin nguồn của các nghiên cứu bạn đưa ra ở đầu bài nhé.

4 Likes

Đây ad

3 Likes

Cám ơn ad nhiều nhé. Bài viết rất hay. Hay nhất câu: Có chắc ta còn lòng tự trọng mà “tự biết nhục” với chính mình nữa không?

Đọc bài viết, cá nhân tôi thấy được sự tác hại của các thói quen xấu hàng ngày của mình. Lòng tự trọng nhắc nhở tôi phải sống có trách nhiệm với bản thân, với gia đình, xã hội - tôi nghĩ chính là có “Trách nhiệm với cuộc sống của chính mình”. Một lần nữa cảm ơn bạn rất nhiều.

4 Likes